หมาอ้วนเกิดจากอะไร? เปิดสาเหตุและ 7 โรคเสี่ยงที่เจ้าของต้องรู้

หมาอ้วนเป็นปัญหาด้านสุขภาพที่พบบ่อยที่สุดในสุนัขเลี้ยงยุคปัจจุบัน หลายครั้งเราอาจมองว่าหมาอ้วนที่มีรูปร่างกลม ๆ พุงย้อย ๆ นั้นดูน่ารักน่ากอด แต่ในความเป็นจริง ภาวะน้ำหนักเกินไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของรูปลักษณ์ภายนอก แต่คือ “โรค” ชนิดหนึ่งที่บั่นทอนสุขภาพและคุณภาพชีวิตของสุนัขอย่างร้ายแรง

การปล่อยให้สุนัขมีภาวะหมาอ้วน เปรียบเสมือนการเปิดประตูต้อนรับสารพัดโรคร้ายที่จะตามมา บทความนี้จะเจาะลึกถึงสาเหตุที่แท้จริงว่าทำไมสุนัขถึงกลายเป็นหมาอ้วน วิธีการประเมินที่ถูกต้องว่าสุนัขของเราอ้วนแล้วหรือยัง และที่สำคัญที่สุดคือ 7 ความเสี่ยงร้ายแรงที่มาพร้อมกับภาวะหมาอ้วนที่เราในฐานะเจ้าของต้องตระหนักและป้องกัน ก่อนที่ทุกอย่างจะสายเกินไป

เช็กให้ชัวร์! สุนัขของคุณเข้าข่าย “อ้วน” แล้วหรือยัง?

ก่อนจะไปถึงเรื่องโรคร้าย เราต้องประเมินให้ได้ก่อนว่าสุนัขของเรามีภาวะหมาอ้วนหรือไม่ การใช้เพียงสายตาหรือความรู้สึกอาจไม่แม่นยำ เรามีวิธีมาตรฐานที่สัตวแพทย์ใช้ในการประเมินภาวะร่างกาย (Body Condition Score หรือ BCS) ซึ่งเราสามารถทำเองได้ง่าย ๆ ที่บ้าน

การคลำซี่โครง เมื่อใช้ฝ่ามือลูบไปที่บริเวณสีข้าง และสัมผัสซี่โครงได้โดยง่าย โดยมีชั้นไขมันบาง ๆ หุ้มอยู่ คล้ายกับการสัมผัสหลังมือของเราเอง หากเราต้องออกแรงกดอย่างมากเพื่อจะสัมผัสซี่โครง หรือคลำไม่เจอเลย นั่นหมายความว่ามีไขมันสะสมหนาเกินไป

การมองจากมุมสูง เมื่อยืนมองสุนัขจากด้านบน แล้วพบว่าด้านบนแล้วลำตัวมีลักษณะตรงเป็นทรงกระบอก หรือบานออกเหมือนสี่เหลี่ยมผืนผ้า ไม่มีส่วนเว้าส่วนโค้งของเอว แสดงว่าสุนัขมีภาวะหมาอ้วน

เมื่อมองน้องหมาจากด้านข้างในท่ายืนปกติ แล้วพบว่าเส้นท้องขนานไปกับพื้น หรือพุงย้อยห้อยลงมาอย่างเห็นได้ชัด แสดงว่าน้องหมามีไขมันส่วนเกิน

เปิดสาเหตุหลักที่ทำให้สุนัขกลายเป็น “หมาอ้วน”

ภาวะหมาอ้วน ไม่ได้เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน แต่เกิดจากการสะสมพลังงานส่วนเกินอย่างต่อเนื่อง โดยมีสาเหตุหลักมาจากปัจจัยดังต่อไปนี้

1. ปัจจัยด้านอาหารและพฤติกรรมการกิน

เริ่มต้นด้วยการปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อกำหนดปริมาณแคลอรีที่เหมาะสม การลด น้ำหนักแมว ควรงดอาหารบุฟเฟต์และเปลี่ยนเป็นอาหารสูตรควบคุมน้ำหนักสำหรับ แมวอ้วน โดยเฉพาะ ซึ่งควรมีโปรตีนสูง ไขมันต่ำ และใยอาหารสูงเพื่อให้อิ่มท้อง อาหารเปียกเป็นตัวเลือกที่ดีเพราะมีแคลอรีต่ำกว่า และต้องจำกัดขนมอย่างเคร่งครัด

2. ปัจจัยด้านไลฟ์สไตล์และการออกกำลังกาย

การลดน้ำหนักสุนัขหรือน้องหมา ต้องทำคู่กับการออกกำลังกาย เราต้องกระตุ้นให้ หมาอ้วน เคลื่อนไหว โดยจัดเวลาเล่นที่ชัดเจนอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง (ครั้งละ 10-15 นาที) ใช้ของเล่นที่กระตุ้นสัญชาตญาณ เช่น ลูกบอล หรือ เลเซอร์ และลองใช้ที่ให้อาหารแบบของเล่น (Puzzle Feeders) เพื่อให้น้องหมาได้ใช้พลังงานระหว่างกิน

3. ปัจจัยด้านสุขภาพและกายภาพอื่น ๆ

ภาวะหมาอ้วน นำไปสู่โรคร้ายแรงมากมายที่บั่นทอนสุขภาพและอายุขัยของน้องหมา ความเสี่ยงหลัก ได้แก่ โรคเบาหวาน (ภาวะดื้ออินซูลิน) โรคข้อเสื่อมที่ทำให้เจ็บปวด โรคระบบทางเดินปัสสาวะ (นิ่ว) โรคหัวใจและความดันโลหิตสูง รวมถึงภาวะไขมันพอกตับที่อันตรายถึงชีวิต การจัดการ น้ำหนักสุนัข จึงสำคัญมาก

อันตรายกว่าที่คิด! 7 โรคเสี่ยงที่มาพร้อมกับภาวะ “หมาอ้วน”

การที่น้องหมาอ้วนไม่ใช่เรื่องดี แต่มาพร้อมกับความเสี่ยงในการเกิดโรคมากมาย ไปดูกันว่า 7 โรคร้ายแรงมากับความอ้วนของน้องหมามีอะไรบ้าง

1.โรคข้อต่อและกระดูกเสื่อมของสุนัข

เมื่อน้องหมามีน้ำหนักตัวเกินมาตรฐาน จะสร้างแรงกดลงบนข้อต่อต่าง ๆ โดยเฉพาะข้อสะโพก ข้อเข่า ข้อศอก และกระดูกสันหลัง ทำให้กระดูกอ่อนที่ทำหน้าที่เป็นเบาะรองรับแรงกระแทก สึกกร่อนเร็วกว่าปกติ ซึ่งจะทำให้ข้อต่อที่สึกหรออยู่แล้ว อักเสบและเจ็บปวดมากขึ้น ซึ่งจะทำให้น้องหมาจะมีอาการเจ็บปวด ลุกนั่งลำบาก ไม่อยากเดินหรือวิ่งเล่นเหมือนเดิม

2.โรคเบาหวานในสุนัข

เมื่อน้องหมาอ้วนทำให้เซลล์ในร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้น้อยลง ทำให้เกิดภาวะดื้อต่ออินซูลิน ที่ร่างกายพยายามผลิตอินซูลินออกมามากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จนทำให้ตับอ่อนทำงานหนักเกินไปและล้มเหลว ไม่สามารถผลิตอินซูลินได้เพียงพอ ทำให้สุนัขป่วยเป็นโรคเบาหวาน

3.โรคหัวใจและระบบทางเดินหายใจ

เมื่อน้องหมามีภาวะน้ำหนักเกิน ไขมันที่สะสมในช่องอกและช่องท้องจะเบียดปอด ทำให้ปอดขยายตัวได้ไม่เต็มที่ ทำให้สุนัขหายใจลำบาก เหนื่อยง่าย โดยเฉพาะเมื่ออากาศร้อน หัวใจของน้องหมาต้องทำงานหนักขึ้น เพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายที่มีขนาดใหญ่ขึ้นและผ่านชั้นไขมันที่หนาแน่น ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตสูง และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลว โดยเฉพาะในสุนัขพันธุ์เล็ก อีกทั้งยังทำให้อาการหลอดลมตีบแย่ลง เพราะมีไขมันไปกดทับบริเวณทางเดินหายใจ ทำให้สุนัขไอแห้ง ๆ เหมือนเสียงห่านร้อง และเสี่ยงต่อการขาดอากาศ

4.โรคเกี่ยวกับตับและตับอ่อนอักเสบ

เมื่อมีไขมันส่วนเกินมากเกินไป ตับจะเริ่มสะสมไขมันไว้ในเซลล์ตับ ทำให้ตับทำงานผิดปกติ และอาจนำไปสู่ภาวะตับวายได้ในที่สุด ซึ่งหมาอ้วนที่กินอาหารที่มีไขมันสูงเป็นประจำ เป็นปัจจัยกระตุ้นของโรคตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน ซึ่งเป็นภาวะที่อันตรายถึงชีวิตได้

5.ความดันโลหิตสูง

เมื่อน้องหมามีไขมันส่วนเกินมาก ทำให้การทำงานของหัวใจทำงานหนักขึ้น ส่งผลให้แรงดันในหลอดเลือดสูงขึ้นซึ่งความดันโลหิตสูงในสุนัขจะทำลายอวัยวะสำคัญอย่างช้า ๆ ก่อให้เกิดโรคไตวายเรื้อรัง ทำลายจอประสาทตาจนตาบอด และเพิ่มความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง 

6.ความเสี่ยงสูงในการผ่าตัดและวางยาสลบ

การมีชั้นไขมันที่หนา ทำให้การผ่าตัดทำได้ยากขึ้น ใช้เวลานานขึ้น เพิ่มความเสี่ยงในการเสียเลือดและติดเชื้อ นอกจากนี้หากต้องวางยาสลบ ซึ่งทำให้สัตวแพทย์คำนวณปริมาณยาสลบได้ยากขึ้นด้วย เนื่องจากไขมันมีผลต่อการกระจายตัวและการเผาผลาญยา นอกจากนี้ไขมันที่หน้าอกและท้องยังกดการหายใจระหว่างดมยา ทำให้เสี่ยงต่อการขาดออกซิเจน

7.อายุขัยของน้องหมาโดยเฉลี่ยที่สั้นลง

สุนัขที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือหมาอ้วน ไม่เพียงแต่ทำให้น้องหมาเกิดความเจ็บปวดจากโรคข้อเสื่อม หรือความทรมานจากโรคเบาหวานและโรคหัวใจ แต่ยังทำให้น้องหมามีอายุขัยที่สั้นลงอีกด้วย

สรุป

ภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์ หรือหมาอ้วน คือสัญญาณเตือนสุขภาพ สำหรับสุนัขที่น้ำตัวมากมาพร้อมกับความเสี่ยงมากมาย ตั้งแต่โรคข้อเสื่อม โรคเบาหวาน โรคหัวใจและความเสี่ยงในการผ่าตัด ซึ่งบั่นทอนคุณภาพและทำให้อายุน้องหมาสั้นลง

ดังนั้น การจัดการเรื่องอาหารจึงเป็นหัวใจสำคัญ ควรเลือกอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วนและเหมาะสมกับสุนัข เจ้าของน้องหมาหลาย ๆ คนอาจมีคำถามว่าควรเลือกอาหารแบบไหน smartheart gold ดีไหม หรือควรเลือกอาหารสุนัขสมาร์ทฮาร์ท (SmartHeart) เพื่อให้มั่นใจว่าน้องหมาจะได้รับโภชนาการที่ดีที่สุดในการควบคุมน้ำหนักและดูแลสุขภาพ สำหรับใครที่กำลังมองหาร้านขายอาหารสัตว์ สามารถเลือกชอปได้ที่ PCG ShopOnline อาณาจักรอาหารสัตว์ที่มีสินค้าให้คุณเลือกอย่างหลากหลาย เพื่อให้ตรงตามความต้องการกับสุนัขมากที่สุด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสุนัขอ้วน

การทำหมันทำให้สุนัขอ้วนขึ้นจริงหรือไม่?

การทำหมันทำให้สุนัขมีส่วนอ้วนขึ้นจริง เพราะการทำหมันทำให้ฮอร์โมนเพศลดลง ซึ่งส่งผลต่อการเผาผลาญที่ช้าลง เมื่อน้องหมามีระบบเผาผลาญช้าลง แต่ยังคงให้อาหารในปริมาณเท่าเดิม พลังงานส่วนเกินจึงถูกสะสมเป็นไขมันได้ง่ายกว่าปกติ นี่คือสาเหตุหลักที่ทำให้หมาอ้วนหลังทำหมัน

ถ้าสุนัขอ้วนแล้ว ควรลดปริมาณอาหารลงทันทีเลยได้ไหม?

ถ้าต้องการลดน้ำหนักสุนัขที่น้ำหนักเกิน ไม่ควรลดอาหารลงทันที เพราะจะทำให้สุนัขเครียดจัด หิวมาก และอาจแสดงพฤติกรรมก้าวร้าว หรือมีพฤติกรรมรื้อของ ค้นหาอาหารมากขึ้น ที่สำคัญ การลดอาหารกะทันหันยังเสี่ยงทำให้ร่างกายขาดสารอาหารที่จำเป็น วิธีที่ถูกต้องคือต้องค่อย ๆ ลดปริมาณอาหารลงทีละน้อย หรือเปลี่ยนไปใช้อาหารสูตรควบคุมน้ำหนัก ซึ่งมีแคลอรีต่ำ แต่สารอาหารครบถ้วน การปรับอย่างค่อยเป็นค่อยไปจะปลอดภัยกว่า

สุนัขพันธุ์ไหนมีความเสี่ยงอ้วนเป็นพิเศษ?

มีสุนัขหลายสายพันธุ์ที่มีแนวโน้มเป็นหมาอ้วนได้ง่ายกว่าปกติ จากปัจจัยทางพันธุกรรม หรือมีนิสัยที่กินเก่ง ซึ่งสายพันธุ์ที่พบได้บ่อย ได้แก่ ลาบราดอร์ รีทรีฟเวอร์ บีเกิล ค็อกเกอร์ สแปเนียล ดัชชุน ปั๊ก และอิงลิช บูลด็อก สุนัขพันธุ์เหล่านี้ต้องการการควบคุมอาหารและการออกกำลังกายที่เข้มงวดมากกว่าพันธุ์อื่น